10 ondernemende tips

• « 1 minuut
• Rotterdam ma belle »

Ik ben dit weekend niet naar Barcamp geweest. Omwille van een aantal redenen, die er eigenlijk in deze post niet toe doen, maar laat ik toch maar formeel stellen dat mijn goesting fel verminderd was toen ons aanbod om t-shirts te sponsoren feestelijk geweigerd werd omwille van een aantal non-redenen. We waren er nochtans als eerste, en zeer graag bij, maar het mocht niet zijn. Ziezo, daarmee is dat uit de weg, en is de kans onbestaande dat deze post nog verder gelezen wordt. Maar wees gerust, ik ben er al allang over, en eigenlijk zijn de voorbije weken zo druk geweest dat niet-gaan me zowiezo beter uitkwam. Een kink in onze bouwagenda-kabel zorgde dan ook voor een dankbaar meta-excuus.

Niet-gaan in deze connected-tijden is evenwel quasi een onmogelijkheid: ik ben -denk ik- via-via of rechtstreeks op zowat alle feeds en twitterdings en weetikwatal geabonneerd van driekwart van de aanwezigen, zodat ik de laatste dagen toch al één en ander virtueel bijgewoond heb.

Geestig, klinkt als "goed in elkaar gestoken", vond ik Bart's presentatie over ondernemen, alsook de post waarmee Michel er op in pikt. Ik heb in maart van vorig jaar eens een avond voor KVIV-IT gaan presenteren, en één derde van mijn presentatie toen was ook over 'open ondernemerschap', en ik merk heel wat parallellen met Bart's tips en Michel's antwoord. Vandaar, wat aanvullingen of opmerkingen.

We zijn met Outerthought nu al zeven jaar bezig, en ik kom al eens in middens waar bedrijfsmensen met nog pakken meer ervaring rondlopen, dus ik dicht mezelf enige levenswijsheid dienaangaande toe.

Ik start met de tips van Bart. Mijn langdraderigheid kennende kom ik wellicht niet eens aan Michel toe. :-)

1. Uw beste vriend: de boekhouder. En de bank.

Juist. Een poos geleden zijn we van boekhouder veranderd. De vorige was een brave vent, daar niet van, maar hij woonde te ver, en zijn accountantspraktijk was een bijberoep. Toen hij er ook nog eens in slaagde om 'per ongeluk' onze balans verkeerd in te dienen, was het snel afgelopen. De huidige is in alle geval een pak kwieker, en intussen zijn we toch ook al een tijdje bezig, en hebben we eigenlijk al sinds jaar en dag een fiscaal saaie en oninteressante onderneming, dus een kind zou moeten de was kunnen doen. Geen zwart geld, zelfs geen kasboek, geen activering van productontwikkeling in onze balans, geen onroerend goed, geen externe financiering: maandelijks uurtjes tellen, factuurtjes sturen, en de pleiade aan terugkomende kosten betalen, met op één met stip: lonen. Nu, ik moet niet veel zeggen, want eigenlijk is het collega-maat-vennoot Marc die zich vooral met de boekhouder bezig houdt.

2. Cashflow. Geld op de bank. Positieve zichtrekening.

Twéé bedenkingen. (1) Een bank stelt véél vlotter kredieten ter beschikking aan een vennootschap dan aan natuurlijke personen. Vanzelfsprekend met de nodige waarborgen, en respect voor onze partners en gezinnen gebiedt ons dan ook om hier voorzichtig mee om te springen. Bankgeld voor lopende zaken echter is traagwerkend vergif, en ik zou niet eerlijk zijn als ik zeg dat we zo'n geld de afgelopen zeven jaar nog nooit nodig gehad hebben. Onder de vorm van kaskrediet, waar op zich niet zoveel mis mee is, maar het is en blijft duur geld dat op termijn je eigenvermogen doet wegsmelten. Banken lijken in barre tijden dan wel misschien wel je beste vriend, maar je houdt ze best niet te lang te vriend. (2) Eigenlijk zijn we gek. En eigenlijk hebben we zeer sympathieke klanten. Que? Betalingstermijnen. Je betaalt iedere maand je personeel. Wij sturen dus ook naar 95% van onze klanten maandelijks een factuur. Toch werken we meestal aan projecten, en zijn die in tijd en budget vooraf begroot geweest: de gedachte zou dus kunnen bestaan dat pas aan het eind van het project betaald wordt. Nee: lonen van werknemers gedurende meer dan 60 dagen voorfinancieren, dat mag zelfs je beste klant niet van jou verwachten. Serieus: bedrijven zijn gek dat ze elkaar zo'n lange betalingstermijnen toestaan. Dat is gratis bank spelen, terwijl kortetermijnkredieten verbazend duur zijn. Niet doen dus, nooit. NOOIT. En doe je onderaannemers een plezier en betaal hen de dag dat je zelf het geld van de klant krijgt (al weet ik niet of we hier nooit zelf tegen gezondigd hebben).

3. 'Mensch'

Ik snap de pointe in Bart zijn slides niet. Integrity en honor koppelen aan rolodex en netwerk - vreemde combinatie.

Netwerken is natuurlijk belangrijk, maar ook heel erg verleidelijk als tijdverdrijverij. Een geslaagd netwerkevent kan ideaal zijn om op wolkjes naar huis te wandelen, maar trop is teveel, en verloren tijd is vaak moeilijk te recupereren. En ik zit intussen al in genoeg clubjes om te merken dat er een club van professionele netwerkers bestaat, die geweldig gezelschap zijn tijdens recepties, maar organisatie-gewijs net iets te licht wegen. Kwestie van handtekenbevoegdheid en zo.

Integriteit, zeker. Eerlijk wezen, ook als je mening niet de populairste is. Focus houden in je mening, niet teveel meewaaien met de wind, zodat de mensen weten wat ze aan jou hebben. Simpele dingen, maar ze worden héél vaak vergeten in verkoopsgesprekken.

4. Communicatie

Ik denk niet dat er meer verschil kan bestaan dan tussen Bart's communicatiestijl en die van mij - toch minstens wat betreft volume. Maar toch: duidelijk en tijdig communiceren is inderdaad een aandachtspunt. Nog belangrijker, duizend keer meer zelfs, is de vaak vergeten kant van communicatie: luisteren. Er wordt vaak veel te snel gedacht dat men begrijpt wat de ander zegt, teveel veronderstellingen, teveel wild guesses. Tijdens meetings merk ik steevast twee fenomenen: er wordt naast elkaar gepraat - in een poging om vooral het eigen ei kwijt te kunnen, en er wordt vaak herhaald of nagepraat. Tijdverspilling!

5. Partnerships

Hm. Een moeilijke. Ik zou me er van af kunnen maken met een "we zijn een stel West-Vlamingen", maar dat zou iets te gemakkelijk zijn. Hoewel, een zeker Not Invented Here syndroom is dit huis niet onbekend. Niet dat wat we zelf doen steevast beter is, maar we kunnen het toch beter ondersteunen, en als het niet werkt, enkel onszelf verwijten.

Ik zou ook, naar waarheid overigens, kunnen zeggen dat we in de voorbije zeven jaar al regelmatig werk uitgedeeld hebben aan bijvoorbeeld ex-collega's, maar nog nooit werk teruggekregen hebben, en dat is dan weer pijnlijk en not done. Bij partnerships blijken wij steevast de hoofdaannemer te zijn, voor onderaanneming worden we blijkbaar niet geschikt geacht.
De laatste keer werd er achteraf zelfs wat smalend over het project gepraat, en dat doet gewoon zeer. Geld aanvaarden zonder inhoudelijk engagement, daar hebben we onszelf nog nooit moeten op betrappen, en ik verwacht niet minder van een partner: exit one.

We zijn dus niet zo goed in partnerships, en ik ervaar dat inderdaad als een pijnpunt. Tips en kandidaat-partners zijn welkom.

6. De sparring partner

Als ik over Outerthought praat, dan is dat vaak, zoniet meestal in de wij-vorm. Niet wij als in 'wij, het hele bedrijf', want ik eigen mezelf de pretentie niet toe om te denken dat iedereen hier hetzelfde denkt of doet of voelt, laat staan dat ik dat zelfs zou willen, maar wij als in: ik niet alleen. Outerthought, de naam, zal altijd mijn kindje blijven (ook al kan niemand die naam juist uitspreken of schrijven, ha), maar Outerthought, het bedrijf, dat is Marc en mezelf. Hoogtes en soms ook laagtes, aanvullend en soms ook clashend, maar in alle geval samen bezig met hetzelfde ding, elk op onze eigen manier. Marc de cijferaar en geduldige bouwer, ik het vleesgeworden buikgevoel en de dromer.

Maar evengoed ons mini-netwerkje van virtuele externe bestuurders, zij die samen met ons door onze cijfers ploegen, of eens een telefoon krijgen bij een tegenslag, of die ons aanporren om toch maar eens wat structuur in ons zaken te brengen.

Dat is trouwens een tip die ontbreekt in Bart's presentatie, vind ik: structuur en formalismen. Kleine tooltjes maar vooral gedrag om lastige zaken (offertes? planning? facturatie?) beter te faciliteren. Er is nog ruimte tot verbetering wat dat betreft bij Outerthought.

7. Focus, of niche

Twee zaken: (1) focus is king. Kleine bedrijven zijn opportunisten. Opportunisme, daar is niks verkeerd mee als het je maar niet te ver van je kerncompetenties wegbrengt. Want vallen en opstaan, dat kost energie die je beter had kunnen besteden.

En (2): als je maar lang genoeg zegt dat iets zal gebeuren, dan gebeurt het ook. Focus creëer je zelf, als je maar geduld genoeg hebt. We draaien intussen minstens 60% van onze omzet bovenop ons productportfolio, wat tot gevolg heeft dat we die portfolio steeds beter kunnen maken terwijl we steeds efficiënter bezig zijn. En dat voor een bedrijf dat nooit opgericht geweest is om aan product development te doen (qua financiering dan). Je komt een opportuniteit tegen, voelt je er goed bij, maakt er je focus van. Repeat.

8. Goals, meetbaarheid, dashboard

Ik heb één ding geleerd bij Plato (een lerend netwerk van VOKA), en dat is het belang van dashboards. Meetinstrumenten voor de effectiviteit van de onderneming. Een alerte boekhouder en wat Excel-goochelarij, en je raakt al een heel stuk verder. Vergroot je planningshorizon. Maak ook in een project-gedreven business een meerjarenplan op - al is het maar om te weten wat je wil doen, wat je zal doen, en wat je liever niet doet. Wederom focus dus, maar ook kunnen meten wanneer je slaagt of faalt. Het verschil tussen ondernemers en freelancers.

9. Mensen

Als er één ding is waar de internet- en ICT-sector mee rommelt, dan is het wel met human resources. Ik was als een katje-zo-content toen ik de Balanscentrale ontdekte, maar vooral toen ik merkte dat achteraan de financiële balans ook een sociale balans zit, met personeelsaantallen en -kosten. Toegegeven, een redelijk grofmazig instrument, maar wel één dat heel wat uitspraken van concullega's in een ander daglicht stelt. Headcount == payroll: anders spreek je over lege dozen. En met pinda's vang je alleen maar apen.

Dat is een beetje stout natuurlijk. Je kan inderdaad kosten drukken door enthousiaste jonkies te vinden die voor geen geld aan de slag willen, en dan merken dat die na een paar jaar wijzer worden en het bedrijf verlaten. Media-bedrijven zijn daar goed in. Of je kan je bedrijf iets saaier profileren en proberen mensen te laten inzien dat ze zichzelf binnen en samen met het bedrijf kunnen ontwikkelen, en daar de verloning ook aan trachten aan te passen. Niet simpel, maar moeilijk gaat ook.

Mensen zijn in onze business inderdaad hét ding. Haal de mensen uit Outerthought, en er schiet niks meer over. Ik betrap er mezelf soms op dat ik hierin té empathisch ben, al ken ik mezelf als brombeer genoeg om te weten dat dat niet altijd opvalt.

10. Passie

Goh. Dat is iets als innovatie, zeker? Een hopeloos overladen woord. Goesting, inleving, empathie, daadkracht, werkmansfierheid, vakmanschap, een stiel kennen zijn minstens even belangrijk. Passie, dat breng ik niet onmiddellijk in verband met mijn ondernemerschap. Goesting, eergevoel, dat wel, maar passie, dat is voor dingen als fotografie en schone liedjes, en mijn lief en kinders natuurlijk.

11. Het thuisfront

De liefde van mijn leven heeft een directiefunctie in een organisatie die -euh- momenteel 40 keer groter is dan Outerthought. We werken alletwee hard en vinden alletwee onze job belangrijk als individuele ontwikkeling. Ook voor mij is het mijn job, niet mijn leven. Ik breng iedere dag, ja, elke dag de kinderen 's morgens naar school: u zal me nauwelijks op meetings aantreffen die dat door uur of afstand onmogelijk maken. En ik werk normale weken, geen 50 uur of zo. Mijn kinderen zien me bijna elke avond, gewoon aan tafel om samen te eten.

Ik hoor dat graag, over stille vrouwen of mannen die achter hun ondernemende partner staan, maar op de lange termijn pleit ik voor meer equivalentie. En het is ongelofelijk verrijkend om het bed te delen met iemand die in heel andere dingen even hard tracht haar best te doen als mezelf.

Goh, lees die laatste zin eens alleen, zonder context: het is ongelofelijk verrijkend om het bed te delen met iemand die in heel andere dingen even hard tracht haar best te doen als mezelf. Tiehie, grappig, niet? Misschien is dat wel de laatste tip:

12. Neem jezelf niet te serieus

Als je al eens met jezelf durft lachen, ben je de anderen voor.